Kadın Sağlığı ve Hastalıkları

Kadın Hastalıkları ve Doğum bölümünden Dr. Berkay Yüksel, kadınlarda en çok görülen kanserler ve iyi bir doğum süreciyle ilgili önemli bilgiler verdi.

Jinekolojik kanserler meme kanserinden sonra kadınlardaki morbidite ve mortalitenin önemli bir sebebini oluşturmaktadır. Türkiye’de jinekolojik kanserlerin sıklık sırası over, endometrium, serviks kanseri şeklinde iken batılı ülkelerde endometrium, over, serviks kanseri sırasını izler. Endometrium kanseri batılı ülkelerde en sık görülen jinekolojik kanserdir Ayrıca kadın genital sistem kanserlerinin en sık görülenidir. Batılı toplumlarda 50-65 yaş arası görülen en sık kanserdir. 40 yaşından önce nadiren görülür. Özellikle menopoz sonrası vajinal kanama şikâyeti olan veya 40 yaş üstü adet dışı kanaması olan kadınları mutlaka hekime başvurması gerekmektedir

Serviks kanseri tüm dünyada kadınlarda meme kanserinden sonra en sık tanı konan 2. kanserdir. Servik kanseri için rutin tarama yapılmaktadır. İlk cinsel ilişki yaşına bakılmaksızın 21 yaş üstü tüm kadınlar düzenli pap smear ile taranmaktadır ve erken evrede yakalama olanağı mevcuttur. Over (yumurtalık) yumurtalık kanseri jinekolojik kanserler arasında tarama imkânı olmayan erken teşhisi oldukça zor olan ve en çok ölüme neden olan kanserdir.

En Önemli Nokta Planlı Bir Hamilelik

İyi bir hamilelik dönemi geçirmek öncelikle hamileliğin planlanmasıyla başlar. Gebe kalmadan önce varsa diyabet, hipertansiyon gibi hastalıklar için uygun tedavi alarak kontrol altına alınması sağlanmalıdır. Gebelik için en uygun yaş 20-32 yaşları arasındadır. 32 yaşından sonra gebelik problemlerinin sıklığı artmaktadır. Gebelik öncesi 3 ay ve gebeliğin ilk 3 ayında folik asit kullanımı önerilmektedir. Gebe kalındığı zaman özellikle ilk 3 ayında fetüs radyasyon gibi dış etmenlere en duyarlı dönemdedir ve dikkat edilmelidir. Bir diğer konu beslenmedir gebelikte aşırı kilo alımından kaçınmak gerekir ortalama 5-12 kg artış normal kabul edilmektedir.ve tabi ki alkol sigara ve uyuşturucu gibi maddelerden uzak durmak gerekir bunlar bebekte gelişme geriliği gibi ciddi problemlere yol açmakta ayrıca anne hayatı için de tehlikeli olan preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) gibi sorunlara zemin hazırlamaktadır.

Kadınlarda rutin tarama meme kanseri ve serviks kanseri için yapılmaktadır, ayrıca ileri yaşlarda kadın erken fark etmeksizin kolon (kalın barsak) kanseri taraması da yapılmaktadır. Serviks kanseri 21 yaşından itibaren her üç yılda bir pap smear testi ile kolayca yapılabilmektedir ve hayat kurtarıcıdır. Meme kanseri de özellikle erken evrede yakalanabilen ve erken tanı ile tamamen tedavi edilebilen bir kanser türüdür. 20-40 yaş arası şikâyeti olmayan her kadına her 3 yılda bir, 40 yaşından sonra ise her yıl memenin doktor tarafından muayenesi önerilmektedir.

Menopoz öncesi kadınlarda en uygun muayene zamanı adetten sonraki haftadır. Mamografi 40 yaşın altındaki kadınlarda kullanılması meme dokusunun yoğunluğu nedeniyle sınırlıdır, sağlıklı bilgi vermez. Şikâyeti olmayan 35-40 yaşındaki kadınlara daha sonraki mamografiler ile karşılaştırabilmek amacıyla baz mamografi çektirilmesi, 40-49 yaşındaki kadınlara 1- 2 yılda bir, 50 yaşın üstünde ise her yıl mamografi çektirilmesi önerilmektedir.

Kadınlar doğum sonrası ilk 1 yıl içinde depresyon psikoz gibi hastalıklar açısından ciddi bir risk altındır. Ancak depresyon bu hastalıklar içinde baskın olduğundan doğum sonrası psikiyatrik hastalık denince akla depresyon gelir ve hiç de azımsanmayacak kadar sıktır. Doğum sonrası depresyon sıklığı %5-%20 arasında bildirilmiştir ve nerdeyse her 5-10 kadında 1 tanesinde görülmektedir.

Doğum sonrası depresyonun bulgular doğum yapmayan kadından farklı değildir. Ancak normalde de doğum sonrası ilk birkaç günde görülen annelik hüznünden ayırt etmede güçlük yaşanabilir. Bununla birlikte doğum sonrası depresyonda ailesine karşı sevgisizlik bebeğine karşı zıt kötü duygular daha ön plandadır. Doğum sonrası depresyonun diğer bulguları duygu durum değişiklikleri, ani ağlama krizleri, sürekli yorgunluk, iştah kaybı, değersizlik hissidir. Genellikle doğumdan sonraki 2-8. haftalar içinde başlar ve en az 2 hafta en çok 1 yıl kadar sürer. Tedavi görmeyen kadınlarda 3 ay- 1 yıl arasında kendiliğinden düzelir şiddetli vakalarda çeşitli psikiyatrik tedaviler uygulanmaktadır.  

Hamilelik ve Doğum



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir