Günlük diş bakımımız nasıl olmalı? Daha beyaz ve sağlıklı dişler için nelere dikkat etmeliyiz?

Günlük diş bakımı, öncelikle beslenme ile ilgili. Sadece fırçalama ve diğer ağız bakım ürünlerinin kullanımı ile ilgili değildir. Günlük diş bakımı aslında beslenmemizden başlıyor. Ağzımızdan giren her şey dişleri ve de vücudumuzu etkiliyor. Bu bakımdan ağız bakımını değerlendirirken sadece diş fırçalamayı göz önünde bulundurmamak gerekiyor. Çok yapışkan ve şekerli gıdalardan uzak durulması gerekiyor öncelikle. Dişlerimi her gün düzenli fırçalıyorum ama yine de dişlerim çürüyor diyen çok sayıda hasta ile karşılaşıyoruz.

“Diş fırçalama tekniği “kelebeğin kanatlarına resim yapar gibi” olmalı”

Bunun nedeni etkili fırçalama yapılmaması ve gün içerisinde çok fazla abur cubur tüketilmesi. Örneğin ofis çalışanları ara öğünlerde tüketilen gıdalar sonrasında dişleri fırçalamaya özen göstermiyor, bu durumda sadece ana öğünlerde yapılan ağız ve diş temizliği yetersiz kalıyor. Mutlaka ara öğünlerden sonra da dişlerimizi fırçalamamız gerekiyor. Fırçalamayı yaparken 2 dk’lık süre çok önemli. Çoğu insan bu işlemi aceleye getiriyor. Bu etkisiz fırçalama da çürük oluşumunu engellemiyor.

Düzenli fırçalamanın yanında diş ipi kullanmak da gerekiyor. Diş ipi ile diş etine zarar vermeyecek şekilde, nazikçe aralardaki yiyecek artıklarını temizlememiz gerekiyor. Aynı hassasiyet diş fırçalarken de gösterilmeli; diş fırçalama tekniği “kelebeğin kanatlarına resim yapar gibi” olmalı. Ağzımıza ve dişlerimize ne kadar çok nazik davranırsak karşılığını o ölçüde alırız. Aşırı olmamak şartıyla ağız bakım ürünleri de kullanılabilir. Ağzımızın içerisinde doğal bir flora var. Günlük bakım ve fırçalamanın yeterli olacağını düşünüyorum.

Peki ideal bir ağız bakımı nasıl olmalıdır?

İdeal ağız bakımı diş fırçalamayı ve beslenmeyi içerine bir konu. Gıda tüketiminden sonra 2 dk’lık bir fırçalamayı ve diş ipi kullanımını içeren bir bakım olmalı. Bunun yanı sıra günlük ya da haftada birkaç kez tuz su ile gargara yapılmasını öneriyorum. Bu doğal bakım uygulaması ile ilgili birçok hastamdan olumlu geri dönüşler alıyorum. Bu bakımın ağız yaralarının iyileşmesinde de etkili olduğunu gördüm.

Diş temizliği alışkanlığı çocuk yaşlarda kazanılıyor, pediatrik diş ve ağız temizliği eğitimi hakkında bilgi verebilir misiniz?

Çocuklar ailenin aynasıdır. Çocuk ilk eğitimlerini aileden alır. Çocuğun diş bakımı ilk dişin çıktığı andan itibaren yani altı aylık sürede başlar. Bebek süt emdikten sonra dişlerin yüzeyinde süt artıkları kalıyor, bu artıkların mutlaka temizlenmesi gerekiyor.

Temiz bir nemli mendil ya da parmak fırçası ile dişin yüzeyindeki süt artıkları uzaklaştırılmalıdır. Ayrıca çocuklar ağzında biberon ile uyutulmamalı ve uyurken emzirilmemelidir. Çocuk bir yaşına geldiğinde ailenin yardımıyla diş fırçalamaya başlamalıdır. Zamanla bu sorumluluğu kazanacak ve bunu düzenli bir alışkanlık haline getirecektir. Burada ailenin yönlendirmesi ve tutumu oldukça önemli.

Ülke olarak ağız sağlığına verdiğimiz önemle diğer ülkelere oranla ne durumdadır?

Biz ülke olarak ağız hijyeni konusunda yeterli değiliz ne yazık ki. Bu sadece ağız bakımının değil beslenmemizin de bir sonucu aslında. Basit şekerleme ürünleri fazla tükettiğimiz için diş çürükleri yaygın olarak görülüyor. Bunun eğitimle de ilgisi var. Bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde ağız sağlığı farkındalığı artırılmalı, okullarda eğitimler verilmeli bunu yanında aileler de bu konuda bilinçlendirilmeli. Kamu spotları aracılığı ile de farkındalık geliştirilmeli.

Bir toplumda ağız sağlığının kötü olması iş gücü kaybına da neden oluyor; bu problemler ekonomiye yansıyor. Bu şeklide zincirleme bir sorunu beraberinde getiriyor. Yani ağız sağlığı kültür, beslenme ve eğitim ile ilgili. Bu konuda çok ileride olduğumuzu söyleyemem ancak bu telafi edebileceğimize inanıyorum.

Son yıllarda ülkemizde yaygınlaşan “Gülüş Estetiği” ilgili bilgi verebilir misiniz?

Gülüş estetiği, insanın nasıl daha doğal gülebileceğini gösteren bir bilim aslında. Gülüşünü beğenmeyen ve güldüğü zaman dişlerinin kötü gözüktüğünü düşünen hastalarımız var. Gülüş estetiği de istenilen bu doğal gülüşü kazandırmayı amaçlar. Çeşitli yazılım programları ve ölçüm cihazları ile dijital ortam elde edilen görseller aracılığıyla gülüşü nasıl daha estetik ve doğal olur görebiliyor.

Diş laboratuvarlarında yapılan diş protezleri ile de hastaların gülüşleri iyileştirilebiliyor. Daha doğal gülüşler tasarlıyoruz ve dizayn ediyoruz.

Yani bu sadece görsellik amaçlı mı yapılıyor?

Evet çoğunlukla böyle. Daha beyaz dişler için de zaman zaman böyle talepler oluyor. Tabi ki dişin sağlığı görüntüsünden daha önemli. Gülüş tasarımı yapılırken dişin koruyucu doğal yapısı bozulabiliyor. Ben estetik uğruna diş sağlığında ödün verilmesini doğru bulmuyorum.

Hekim kontrolünde diş temizletme konusunda genel olarak zararlı olduğu kanısı var. Belli aralıklarda bu işlemi yaptırılmalı mı?

Bu soru yaygın olarak hastalarımız tarafından soruluyor. Diş temizliği, diş düzeyinde oluşan tüm artık maddelerin temizliğini içeriyor. Öncelikle diş tartarı sorunu olan hastaların mutlaka diş taşlarını temizletmeleri gerekiyor. Aksi durumda çene kemiğinin geriye doğru çekilmesine neden oluyor. Diş eti hastalıkları ciddi sağlık problemlerine ve diş kaybına neden oluyor. Bu nedenle diş temizletme işlemi gerekli durumlarda mutlaka yapılmalı.

Herkesin altı ayda bir diş hekimi kontrolünden geçmesi gerekiyor. Bu işlem dişe zarar vermiyor; sadece dişi üzerindeki diş taşlarını, plakları ve renkleşmiş yapıları gidermek amacıyla yapılıyor. Bu işlem sırasında kullanılan malzemenin kimyasal içerik düzeyi diş macunu ile benzerdir yani diş yüzeyini aşındırıcı bir etkiye sahip değildir.

“Sağlık, ağızdan başlar”

Türkiye’de en yaygın diş hastalığı hangisi?

Türkiye’de en yaygın diş hastalığı birinci sırada diş çürüğü yer alıyor; ikinci sıra da diş eti hastalıkları geliyor. Diş eti hastalıları çok kritik bir hastalık. Pek çok insan ilk başta bunun farkına varmıyor. Ağız kokuş ve diş eti kanaması olduğunda fark ediyor. Bu doğrultuda diş ve diş eti hastalıklarının önlenmesi için rutin kontrollerin yapılması gerekiyor.

Eklemek istedikleriniz…

Ben öncelikle toplumumuzun ağız sağlığı konusunda bir farkındalık kazanmasını istiyorum. Beslenme alışkanlıklarımızı düzenlemek ve altı ayda bir hekim kontrolü öncelikli adımımız olmalı. “Sağlık, ağızdan başlar” diyorum çünkü vücudumuzun giriş kapısı ağzımızdır. Biz ağzımıza ne kadar iyi bakarsak ve bakımını önemsersek vücut sağlığımız da bu ölçüde olumlu etkilenecektir.

Dr. Mehmet Gümüştekin ile Ağız ve Diş Sağlığı Üzerine Söyleşi yazısı ilk önce Cemiyet Haberleri | Magazin Haberleri | Son Dakika Haberler, üzerinde ortaya çıktı.

Peki ideal bir ağız bakımı nasıl olmalıdır?

İdeal bir ağız hijyeni, ağza her türlü gıda girişinin hemen akabinde dişlerin fırçalanmasıyla sağlanabilir. Fakat asgari olarak günde en az üç kere dişler fırçalanmalıdır. Fırçalamaya ek olarak her yemekten sonra dişlerin birbirleriyle kontak kurduğu yüzeyler diş ipiyle temizlenmelidir. Ağız bakım suları da yine günlük kullanımda anti bakteriyel özellikleriyle ağız hijyenini olumlu etkilerler.

Günlük beslenmede nelere dikkat edilmelidir?

Diş sağlığını korumak ve dişlerin yapısını kuvvetlendirmek için temel olarak kalsiyum, flor ve fosfora ihtiyaç vardır. Bu maddelerin yeterli alımına dikkat edilmelidir.

Süt ve süt ürünleri, (yoğurt, peynir, kefir) kalsiyum açısından zengindir. Ayrıca yumurta, kuru baklagiller, et, tavuk gibi proteinli besinler fosfor alımının yanı sıra ağız ortamındaki asit hakimiyetini de ortadan kaldırırlar. Flor elementi genellikle içme sularından ve diş macunlarından alınır. Profesyonel florür jel uygulamaları da flor alımı için önemlidir. Protein ağırlıklı beslenme ve süt ürünlerinin alımı bu maddelerin yanı sıra probiyotiklerin de alımını sağlar. Probiyotikler sindirim sistemini düzenleyen organiklerdir.

Kola, gazoz, meyve suları gibi asitli içecekler dişlerin aşınmasına, ağız ortamının asidik bir hal almasına sebep olurlar. Bu sebepten ağız sağlığı için tehlikelidirler. Ayrıca cips, jelibon vb. yapışkan gıdalar da dişlerin üzerine sıkıca yapışıp kalırlar ve temizlenmeleri zordur. Bu gıdalar da ağız hijyeni açısından tehlikelidir. Fakat diyet ile hangi gıda alınırsa alınsın doğru tekniklerle sağlanmış bir ağız hijyeni her zaman çürüklerin ve çevre doku yıkımlarının önüne geçecektir.

Diş Taşı Temizliği Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?

Diş taşları; dişler üzerinde biriken plağın, tükürükten gelen ve diyetle alınan minerallerle birleşmesi sonucu oluşur. Diş taşları her 6 ayda bir düzenli diş hekimi kontrollerinde temizlenmelidir. Diş taşı temizliğinden sonra iyi bir ağız hijyeniyle taşların tekrar oluşum süreci geciktirilebilir. Diş taşları özellikle diş çevre dokularının yıkımına ve dişlerin çürümeden kaybına sebebiyet verebilirler. Bu sebepten her 6 ayda bir düzenli diş hekimi kontrolü ihmal edilmemelidir.

Diş Yapısı Bozukluklarında Kullanılan Tedaviler Nelerdir?

Diş yapısı bozukluklarının tedavisinde her zaman öncelikli tedavi yöntemi ortodontik (diş teli) tedavi olmalıdır. Ortodontik tedavi ile dişler çene arkındaki uygun pozisyonlarına getirilebilirler.

Ortodontik tedavi istemeyen hastalarda diş yapısı bozukluklarını düzeltmek için estetik seramik restorasyonlara başvurulabilir. Bu restorasyonlar hem mükemmel estetik sonuç verebilirler hem de tedavi süreleri çok kısadır. Estetik diş hekimliğinde en sık kullanılan ve en popüler olan seramik restorasyon çeşidi laminalardır.

Laminalar halk arasında tırnak porselen olarakta bilinirler. Bazen dişten aşındırma yapılmadan bazen de çok minimal düzeyde aşındırma yapılarak bu tedaviler bitirilebilir. Yine e max full kronlar ve zirkonyum kronlar diş yapısı bozukluklarının düzeltilmesinde, gülüşün dizayn edilmesinde kullanılan diğer estetik seramik restorasyon çeşitleridir.

İmplant Tedavisi Hangi Durumlarda Uygulanır?

İmplant tedavisi dişsiz hastalarda her zaman öncelikli tedavi yöntemi olmalıdır. İmplant uygulaması yapılacak olan hastaların genel sağlık durumu çok önemlidir. Bunun yanı sıra implant yapılacak bölgedeki kemiğin yüksekliği, genişliği ve kalitesi de önem arz eder. Eğer yeterli kemik hacmi mevcut değilse bu bölgelerde öncelikle kemik hacmini artırmaya yönelik tedaviler yapılmalıdır.

Diyabet (şeker hastalığı), kan rahatsızlıkları, kronik karaciğer ve böbrek rahatsızlıkları, ileri seviyedeki kalp ve damar rahatsızlıkları, kemoterapi ve radyoterapi uygulamaları implant uygulaması açısından riskli tablolardır. Ayrıca kemik gelişimi tamamlanmamış hastalara da implant uygulaması yapılmaz.

“Sonuç olarak; öncelikle hastanın genel sağlık durumu düşünülmelidir”

Daha sonra ilgili kemik bölgesinde mevcut ise kök artıkları, kistik ve tümöral oluşumlar, enfeksiyonlar tamamen elimine edilmeli, yeterli kemik hacmi oluşturulmalıdır. İmplant tedavileri bu şartlar sağlandıktan sonra gönül rahatlığıyla dişsiz hastaların rehabilitasyonunda kullanılabilirler.

İmplant uygulaması yapılan hastalar ağız hijyenlerine ekstra olarak dikkat etmelidirler. Çünkü implantlar canlılığı olmayan titanyum materyallerdir. Çevre dokularda oluşabilecek herhangi bir enfeksiyon implantların kaybıyla sonuçlanabilir. Hastalar düzenli olarak dişlerini fırçalamalı ve diş ipi kullanmalıdır. Hekimin tavsiyesi üzerine ara yüz fırçaları da hijyen açısından kullanılabilirler. Ayrıca hastalar alkol ve tütün ürünlerinin kullanımına da dikkat etmelidirler. İmplantların titanyum kalitesi ve hekimin deneyimi de tabi ki tedavi başarısında doğrudan etkilidir. Bu sebepten implant uygulamaları deneyimli hekimler tarafından donanımlı kliniklerde yapılmalıdır.

Dr. Semih Tekin ile Diş ve Ağız Sağlığı Hakkında Bir Söyleşi yazısı ilk önce Cemiyet Haberleri | Magazin Haberleri | Son Dakika Haberler, üzerinde ortaya çıktı.